Noordoost Twente deelt miljoen uit:
subsidies voor natuurlijk beheer van agrarische grond

Een wervend verhaal. Dat is wat Karel Hesselink en Gerard Spekhorst graag willen.
Ze hebben namelijk 1 miljoen euro te verdelen. Niet aan iedereen die zich meldt, wel aan boeren die bereid zijn en mogelijkheden zien een stukje agrarische grond natuurlijker te beheren.

Hesselink en Spekhorst zijn van het ‘gebiedscollectief’ Noordoost-Twente. Dat is een organisatie die via de provincie Rijkssubsidies beheert en mag verdelen. En die heeft nogal wat te verdelen, met ingang van 2026.

Dan komt er 1 miljoen euro bovenop het bedrag dat het nu al onder handen heeft. Het gaat van 1,7 naar 2,7 miljoen. Het geld is bedoeld als vergoeding aan boeren die bereid zijn een deel van hun grond natuurlijk te beheren. Dat heet agrarisch natuurbeheer. Dat kan op allerlei manieren. Inzaaien van kruidenrijk akkerland, een kikkerpoel aanleggen, een houtwal, later maaien van bloemrijk hooiland.

Leefgebied van amfibieën
Alles hangt samen met bepaalde doelen, zoals de instandhouding van weidevolgels als de grutto, tureluur en wulp. Verbetering van het leefgebied van amfibieën als boomkikker, knoflookpad en kamsalamander is eveneens een doel. Maar ook onderhoud en aanleg van houtwallen en de aanleg van akkerstroken en bloemrijke randen wordt gesubsidieerd.

„Het geld krijgt een boer vooral vanwege het verlies van inkomsten. Een stukje grond levert door agrarisch natuurbeheer immers minder of soms niets meer op”, legt bestuurslid Hesselink van het gebiedscollectief uit. „Dat laatste is bijvoorbeeld wanneer hij een plas-drasgebied inricht. Dat is belangrijk voor weidevogels. 80 procent van de vergoeding is dan ook voor inkomstenderving.”

Vergeten te maaien
Hij staat met Spekhorst op een akker waarvoor een boer zo’n vergoeding krijgt. Het lijkt net alsof de boer wat vergeten is te maaien. „Hier heeft hij gerst verbouwd”, zegt Hesselink. Maar een brede strook is ingezaaid met een zaadmengsel dat wij hebben geleverd.” Hij wijst op wat er staat: korenbloem, vlas, ook nog gerst.
Dat het er nog staat heeft een reden. Hesselink: „Het is mooi voor de patrijs om zich in te verbergen of een graantje mee te pikken. Spekhorst ziet een dode, aangevreten houtduif liggen. „Gepakt door een havik, of zo”, zegt hij. Het is een teken dat het werkt.
De bloemen op de akker leveren voedsel en trekken insecten aan, dit trekt weer vogels aan, die op hun beurt weer prooi zijn voor andere dieren, waarmee een kringloop in de natuur wordt gevormd.

Flink wat geld
En nu is er dus flink wat geld om dat landschapsbeheer verder uit te breiden. Niet alleen in Noordoost-Twente, voor heel Nederland is er 500 miljoen euro beschikbaar, waardoor er niet 100.000, maar 280.000 hectare agrarische grond natuurlijk beheerd kan worden.
Hesselink en Spekhorst hopen op grote belangstelling. Maandag 15 september gaat de inschrijving open. Het is niet dat boeren dan simpelweg hun handje kunnen ophouden. „Je moet liefde voor het landschap hebben om dit te willen doen”, zegt Hesselink. Met een boer worden dan ook duidelijke afspraken gemaakt over welk soort beheer voor hem haalbaar en zinnig is. Dat wordt vastgelegd in een zesjarig contract.

Vol gas-boeren
Alles gaat op vrijwillige basis. „Er zijn ‘vol gas’-boeren die dit gewoon niet zien zitten. Nou, prima”, zegt Hesselink. „Niets moet.” Het collectief geeft wel hulp. Er zijn cursussen hoe er beheerd moet worden. „Boeren wordt vooral geleerd melk te produceren, niet hoe ze een houtwal onderhouden.”

500 miljoen voor natuur
Minister Femke Wiersma van de BoerBurgerBeweging schrapte in 2024 de 24 miljard euro voor het oplossen van de stikstofproblemen. Er bleef nog zo’n 5 miljard over. Daarvan is nu 500 miljoen euro bestemd voor agrarische natuurdoelen. Elk gebiedscollectief in Nederland krijgt daarvan een deel.

Gebiedscollectieven zijn organisaties voor en met boeren en particuliere grondeigenaren. Er kunnen ook andere afgevaardigden zijn, bijvoorbeeld van de Natuur en vogelwerkgroep ‘De Grutto’. Het collectief legt verantwoording af aan de provincie. Wanneer alle beheerplannen goedgekeurd worden, maakt de provincie geld over naar het collectief en verdeelt het collectief het geld onder de deelnemers.